
Dunyo bo'ylab barcha juftliklarning taxminan 15 foizi bepushtlikdan aziyat chekmoqda. Buning sababi taxminan teng ravishda ayolda ("ayol omil") va erkakda ("erkak omil") yoki ikkala omilning kombinatsiyasida yotadi.

Himoyalanmagan jinsiy aloqaga qaramay, bir yil ichida homiladorlik sodir bo'lmasa, bepushtlik taxmin qilinishi mumkin.
Quyidagilar bepushtlikka sabab bo'lishi mumkin:
Bepushtlikning ko'plab sabablari bor va shuning uchun har xil turlar bilan tavsiflanadi, ularning barchasi individual ta'sir ko'rsatishi mumkin. Stress va psixologik zo'riqishlar hatto ba'zida yosh juftliklar uchun bunday vaziyatni keltirib chiqarishi mumkin. Printsipial jihatdan, bu holat tananing tabiiy himoya mexanizmi, chunki organizm ayolning notinch holatda homilador bo'lishdan saqlaydi va tinchlik va osoyishtalik sharoitini kutadi.

Ayol va erkak fertilligiga salbiy ta'sir spirtli ichimliklar, nikotin, giyohvand moddalar va atrof-muhit toksinlaridan kelib chiqadi. Nikotinni ko'p iste'mol qilish natijasida erkaklarda sperma ishlab chiqarish kamayishi mumkin. Ayollarda ovulyatsiya sodir bo'lmasligi xavfi mavjud. Kam vazn yoki ortiqcha vazn homiladorlikka ta'sir qiladigan yana ikkita salbiy omildir. Diyetalar, tsiklning buzilishiga va shu orqali bepushtlikka olib kelishi mumkin. Bundan tashqari professional sport va og'ir jismoniy mehnat ham bepushtlikka sabab bo'lishi mumkin.
Yana bir sabab jismoniy holatga bog'liq. Ular tug'ma yoki yillar davomida rivojlangan mumkin. Bundan tashqari o'tkazilgan operatsiyalar ham bepsuhtlik sababi bo'lishi mumkin. Jismoniy va psixologik sabablarning kombinatsiyasi ko'pincha muammoning asosini tashkil qiladi.
Idiopatik bepushtlikka kelsak, unga eru-xotinda ro'y beradigan eng kichik o'zgarishlar sabab bo'ladi. Er yoki xotin alohida farzandsizlik uchun javobgar bo'lmaydilar. Bepushtlikning bu shaklida, takroriy diagnostika qilinganiga qaramay, erkak yoki ayolning bepushtlik sabablarini aniqlab bo'lmaydi.
Ayol bepsuhtlik sabablariga yaqinroq nazar tashlaymiz:
“Zamonaviy” hayot tarzi
Yildan yilga ko'roq insonlar 30 hattoki qirq yoshdan keyin farzand ko'rishga qaror qilmoqdalar. Afsuski bu yoshdan keyin inson organizmi homiladorlik sharoiti uchun optimal emas.
Eurostat ma'lumotlariga ko'ra, Evropada birinchi marta ona bo'lganlarning o'rtacha yoshi 2013 yilda 28,8 yoshni tashkil etgan. 2019 yilda bu asosiy ko'rsatkich 29,4 yoshni tashkil qilgan. Boshqa sanoati rivojlangan mamlakatlarda ham shu tendentsiyani ko'rishimiz mumkin - bu trendO'zbekistonda ham bor. Afsuski onalikning "biologik chegara" sini tabiat tomonidan belgilab berilgan. Fakt shuki, farzand kutish vaqti uzunlashib boryapdi.
Individual hayot tarzi - fast food, va hokazo natijasida sodir bo'ladigan semizlik, oqibatda tuxum yetilishishiga salbiy ta'sir qiladi.


Buzilgan gormonal balans
Agar gormonal muvozanat buzilgan bo'lsa, faqat oz sonli tuxum hujayralari yetilishi mumkin. Ovulyatsiya sodir bo'lmaydi va bachadon shilliq qavati embrion implantatsiyasi uchun yetarli darajada tayyor bo'lolmaydi. Bundan tashqari, bachadon bo'yni shilliq qavati o'zgarishi va sperma bachadonga kirishiga to'sqinlik qilishi mumkin. Gormonal hudud, shuningdek, hipotiroidizm yoki hipertiroidizm (past faollik yoki haddan tashqari faollik), shuningdek diabet shaklida qalqonsimon funktsiyaning buzilishini o'z ichiga oladi. Ikkalasi ham bepushtlik uchun javobgar bo'lishi mumkin.
Boshqa organik sabablar
Endometrioz (bachadon shilliq qavatining boshqa organlarda o'sishi), bachadondagi mioma (xavfsiz o'smalar) va bitishmalar ham tez-tez uchraydi. Harakatsiz yoki bloklangan fallop naychalari va kistlarning rivojlanish tendentsiyasi ham ayollarning bepushtligi uchun javobgar bo'lishi mumkin. Agar fallop naychalari infektsiyalar, yallig'lanishlar, operatsiyalar yoki endometrioz tufayli bir-biriga yopishib qolsa, birlashsa yoki tiqilib qolsa, tuxum hujayraning tashish yo'li cheklanishi va o'z funksiyasini bajara olmaydi.
Reproduktiv organlarning tug'ma nuqsonlari ham kamdan-kam hollarda farzandsizlikka sabab bo'ladi. Turmush o'rtog'ining spermatozoidiga immunologik himoya reaktsiyalari ham juda kam ushraydigan bepushtlik sabablaridan biri.







